top of page
dormouse in a hole.jpg

Nutmeg, Brenhines Bath a Wells.
Gan P.B. Phillips

Cuddiodd y pathew yn ddiogel rhag chwyth y gaeaf,

Yn bell o rew, neu lwynog ac ofnau eraill y tu allan

Yn glyd yn ei phalas carreg mawr,

Yn cysgu am noson chwe mis.

 

Agor dy lygaid perl-du, Nutmeg fach,

Brenhines holl bathewod Lloegr

Gwyddom yn ystod ei gaeafgysgu,

Mai dwywaith yn unig y bydd hi'n gwneud hynny.

 

Mil o filltiroedd uwch ei phen,

mae nenfwd Saltair yn bwrw ei swyn hudolus

Gallai'r gargoiliau fod yn gwenu,

maent yn rhy uchel i ddweud.

 

Gwawr binc-rhosyn bore Nadolig,

yn goleuo'r awr cyn yr eglwys

Ychydig cyn y darlleniad beiblaidd cyntaf,

neu dôn y gloch o'r tŵr.

 

Mae ei mawrhydi yn gwledda ar ddanteithion y storfa,

i danio'r diwrnod arbennig

Pe byddai'n byw y tu allan i'r Gadeirlan,

Ni fyddai'n bwyta ond gwair gaeaf llwyd.

 

Cyn i'r nofis olchi a gwisgo,

a'r corwyr ganu yn y Gôr

Mae'r Frenhines fach yn rasio i fyny grisiau wedi'u treulio,

yn uwch, ac uwch, ac uwch.

 

Yn saethu ar hyd y pasys cudd,

gan osgoi'r offeiriaid sy'n dod i mewn

Ond maent yn rhy brysur i sylwi ar Nutmeg,

i gyd yn dioddef o wledd neithiwr.

 

Wedi'i gorseddu yng nghornel bwa,

mae'r Frenhines yn dod o hyd i'w sedd uchel

Uchel yn y to mae ganddi olygfa berffaith,

Wrth i'r gynulleidfa gyfarfod yn gyffrous.

 

Y cyfoethocaf ger yr allor,

Arglwyddi i'r chwith, a Boneddigesau i'r dde

Y tlodion yn ysgogi yn y cefn,

yn ceisio cael golwg well.

 

Yna, dyfodiad Esgob Bath a Wells,

nid oes terfyn ar ei fawredd

Gyda het o ysblander aur pigfain,

A phopeth wedi'i addurno â gemau mewn gwisgoedd arian.

​

Gyda chwif mae'r Eglwyswyr yn sefyll,

mae'r côr yn canu salm ffefryn Nutmeg

Mae'r lleisiau'n adeiladu i crescendo,

yna yn sydyn iawn,

mae popeth yn llonydd, ac yn dawel.

 

Mae llygaid y Frenhines fach yn gwibio ac yn dawnsio,

wrth olygfeydd rhyfeddol y Nadolig

Mae clustiau bach siâp cwpan yn yfed y gerddoriaeth,

ac yn crynu gyda rhythm y defodau sanctaidd.

 

Yna o'r diwedd, y bregeth olaf wedi'i rhoi,

ac wedi'i chanu yw'r emyn olaf

Meddwl Nutmeg wedi'i swyno,

ei henaid bach wedi'i lenwi dros yr ymyl.

 

Mae'r bobl yn gadael i godi gwydryn i'r diwrnod

ac yn pasio'r calis o gwmpas

dim ond y Frenhines Fach sy'n aros,

yn ei phalas mawr.

 

Mae'r Gadeirlan enfawr bellach yn eiddo iddi,

ac iddi hi yn unig

Ond, mae blinder yn ormod i'r pathew bach,

Felly, mae'n ôl i'w chartref seler glyd.

 

Ond, peidiwch â chysgu'n rhy ddwfn Frenhines Nutmeg,

Mae Ystwyll ddeuddydd byr yn unig i ffwrdd

Deffrowch i fwynhau'r dathliadau hynny,

yna gaeafgysgwch tan fis Mai.

​

​

bottom of page